Eens te meer was de Grand Prix van Zuid-Afrika de openingsmanche van het wereldkampioenschap Formule 1. In tegenstelling tot de voorgaande jaren, waar de race steeds plaatshad op de eerste dagen van het nieuwe jaar, werd de race nu verschoven naar begin maart. Het resultaat was dat de teams nu bijna allemaal met hun nieuwe wagens aanwezig waren.

In totaal kwamen er voor deze race 18 deelnemers opdagen. Deze waren verdeeld over de teams van Lotus, McLaren, Matra, Ferrari, BRM en Brabham. Ook van privé zijde waren er enkele teams aanwezig zoals daar zijn de teams van: Rob Walker, Reg Parnell en nog enkele lokale teams.

Toen de op woensdagnamiddag een eerste keer op de baan verschenen, was het duidelijk dat alle teams, behalve Ferrari, want die waren nog niet aangekomen, heel veel aandacht schonken aan de aërodynamische hulpmiddelen. Heel veel wagens waren nu uitgerust met zowel vooraan als achteraan een hoge vleugel, net zoals Brabham al gebruikte op het einde van vorig seizoen. De andere wagens, met uitzondering van de plaatselijke rijders Peter De Klerk en Sam Tingle hadden de andere wagens een hoge achtervleugel in combinatie met neusvleugels.

Eén van de eerste rijders die aan snelle ronden toekwam, was Denny Hulme. Tijdens deze namiddag zou niemand de tijden die hij reed, verbeteren. Die was eigenlijk niet verwonderlijk want hij had hier afgelopen weken uitvoerig getest met zijn team. Ook Jackie Stewart had hier getest en op het einde van de drie uur durende training was hij slechts 0,1 seconde langzamer dan de beste tijd van 1’20,3 van de Nieuw-Zeelander. Dan volgde Jochen Rindt met 1’20,7”. Dan volgden die zijn twee nieuwe teammaten Graham Hill en Mario Andretti die alle twee 1’21,1” reden. De training van Bruce McLaren, in de nieuwe M7B, kwam tot een einde toen zijn waterpomp het begaf. Bij BRM was het nog erger gesteld want John Surtees en Jackie Oliver konden maar een paar ronden rijden terwijl Pedro Rodriguez zelfs helemaal niet op de baan verscheen. Ook de reservewagen van Surtees ging nog stuk.

Op donderdagnamiddag was ook het team van Ferrari aanwezig. Ondanks dat Amon problemen had met de brandstofpomp realiseerde hij de derde snelste tijd met 1’20,5”. Dat was even snel als Denny Hulme, die zijn tijd van gisteren echter niet kon herhalen. Net als Denny Hulme was ook Jackie Stewart trager dan de dag voordien. Hij reed nu 1’20,8 in de nieuws Matra MS80 en 1’20,9” in de Matra MS10. Jochen Rindt kon zich wel verbeteren tot 1’20,2”. Enkele minuten later brak echter, net als bij Mario Andretti, zijn achtervleugel af. Voor de training op vrijdag werden beide vleugels wat lager gemonteerd. Ook bij Graham Hill waren er problemen met de vleugels. Ook de training van Jo Siffert werd gehinderd door problemen. Bij hem zat er vuil in het brandstofsysteem. Net op het einde van de training reed Jack Brabham een schitterende 1’20,0”. Zonder het zelf te weten zou dat de tijd van de pole positie betekenen omdat het gedurende de laatste training vrij hard regende. De training werd zelfs nog met 30 minuten verlengd maar ook dan bleef de baan nog wat vochtig. Er waren maar twee rijders die hun tijd konden verbeteren, namelijk Jo Siffert en Peter De Klerk. Onder deze omstandigheden was Jackie Stewart de snelste in 1’21,3. Hij deed dat in de Matra MS10 dewelke hij ook in de race zou gebruiken. Daardoor waren al zijn trainingstijden gereden met de MS80 van geen belang.

John Surtees werd op de startgrid teruggezet naar de laatste plaats. Hij had de organisatoren, na de trainingen, niet kunnen meedelen met welke wagen hij nu zou gaan racen. Uiteindelijk reed hij met zijn ‘oude’ wagen, want op de nieuwe was de 48 kleppen motor niet hersteld. Ook Jochen Rindt had nog met een motorbreuk af te rekenen tijdens de laatste training. Tijdens de warm-up, waar hij de nieuwe motor even kon testen, was hij alles behalve tevreden, want ook deze motor gaf nog problemen. Desondanks maakte de Oostenrijker een erg goede start. Hij was als tweede weg, net na Jack Brabham. Jackie Stewart nam echter in ‘Crawthorne Bend’ de tweede plaats al over en net voor ‘Barbecue Bend’ reed hij al aan de leiding. Na één ronde leek het er op of de Matra nam al afstand van zijn tegenstrevers. Na hem volgden Jack Brabham, Jochen Rindt, Graham Hill, Denny Hulme, Bruce McLaren, Chris Amon, John Love en Jo Siffert. Dan volgde Mario Andretti en de rest van het deelnemersveld. Sam Tingle had al meer dan een halve ronde achterstand omdat zijn wagen niet direct wou starten bij het begin van de race. Vijf ronden later reden de leiders nog steeds in dezelfde posities. In de zesde ronde brak echter plots de achtervleugel van Jack Brabham zijn wagen af, waardoor hij naar de pit moest rijden. Drie minuten later kon hij zijn weg vervolgen zonder vleugels, want de mecaniciens hadden deze vakkundig verwijderd tijdens zijn stop. Uiteraard reed hij op dat moment op de laatste plaats. Ondertussen was Graham Hill voorbij Jochen Rindt gegaan en probeerde deze het tempo van Jackie Stewart te volgen, al had hij nu toch al zes seconden achterstand opgelopen. Verderop in het veld hadden Jo Siffert en Mario Andretti Chris Amon en John Love weten te passeren. Beide BRM wagens van hun kant konden geen enkele impressie maken. Ze reden meestal in elkaars buurt, maar wel helemaal achteraan van het veld.

De volgende ronden bleef de afstand tussen Jackie Stewart en Graham Hill ongeveer dezelfde. Daar achter viel er wel wat te beleven. Jochen Rindt viel terug omdat zijn ‘nieuwe’ motor steeds maar slechter en slechter werd. Jo Siffert en Mario Andretti van hun kant hadden beide McLaren rijders nu ook weten te passeren. Ook onderling waren ze mekaar een paar keer gepasseerd, maar nu had Siffert weer terug het voortouw genomen. In de 21e ronde ging Andretti echter opnieuw voorbij Siffert. Hij ging dan direct op zoek naar Graham Hill, die een zestal seconden voorsprong had op hem. Graham Hill had het ondertussen steeds maar moeilijker om het tempo van Stewart te volgen. In de 27e ronde was zijn teammaat Andretti al genaderd tot in zijn wiel. Alles leek er op dat het slechts een kwestie van tijd zou zijn dat de Amerikaan de tweede plaats zou overnemen en eventueel de jacht op Stewart zou kon openen. In de 32e ronde moest hij echter naar de kant toen zijn versnellingsbak het begaf. Jo Siffert nam nu de derde plaats over. Hij had op dat moment een tiental seconden achterstand op Graham Hill, maar de Zwitser had hoe langer hoe meer problemen met zijn remmen, waardoor Denny Hulme hem in de 34e ronde kon passeren. Bruce McLaren reed ook maar zes seconden achter Siffert, maar dan was er een veel groter gat tot Chris Amon en Jochen Rindt, die nog steeds rondreed met zijn slechte motor. Op het einde van de 34e ronde gaf Chris Amon op doordat zijn Ferrari motor het niet meer deed en enkele minuten later gaf ook Jack Brabham op doordat zijn wagen, zonder de vleugels, echt onbestuurbaar was geworden. Het veld dunde erg snel uit want ook John Love had in de 31e ronde de race al verlaten. Voor Basil Van Rooyen en Jacky Ickx was de strijd op dat moment al lang gestreden. Bij de Belg was ook al een achtervleugel afgebroken. Voor Pedro Rodriguez en John Surtees duurde de race ook al niet veel langer. Beide BRM coureurs gaven op in de 38e en 40e ronde. Ondertussen had Jackie Stewart al een voorsprong van 15 seconden op Graham Hill. De rest van het overgebleven deelnemersveld lag ver verspreid over de omloop zodat er voor de toeschouwers niet veel meer te beleven viel. De enige positiewissel kwam er nog in de 47e ronde toen Peter De Klerk terugviel naar de laatste plaats doordat hij gepasseerd werd door Sam Tingle. Uiteindelijk won Jackie Stewart met bijna 20 seconden voorsprong op Graham Hill. Derde werd Denny Hulme op ruim 30 seconden voor Jo Siffert, Bruce McLaren en Jean Pierre Beltoise.

In de stand voor het wereldkampioenschap had Jackie Stewart uiteraard de leiding in handen met 9 punten. Tweede stond Graham Hill met 6 gevolgd door Denny Hulme met 4 en Jo Siffert met 3 punten. Bij de constructeurs had Matra/Ford 9 punten voor Lotus/Ford met 6 en McLaren/Ford met 4 punten.